Kombi basıncı neden düşer, neden yükselir?

Basınç göstergesini doğru okumak

Kombilerin çoğunda tesisat basıncı ya alt panelde yuvarlak bir ibreli gösterge (manometre) ile ya da dijital ekranda sayı olarak görünür. Birim bardır. İbreli göstergelerde genellikle 0 ile 4 bar arası bir ölçek ve bazen yeşil, kırmızı renk bölgeleri bulunur; dijital ekranlarda ise değer “1.2” gibi tek basamaklı bir sayı ya da bir damla simgesinin yanında yazar.

Okumayı yaparken kombinin o an ne durumda olduğunu da not edin. Su ısındıkça genleşir ve basınç bir miktar yükselir; sabah kalorifer daha çalışmamışken okunan değer ile akşam saatlerce çalıştıktan sonraki değer aynı olmaz. Bu yüzden karşılaştırma yapacaksanız hep aynı koşulda, tercihen sistem soğukken bakın.

Göstergenin ibresi hiç kıpırdamıyorsa veya dijital değer ile ibreli değer birbirini tutmuyorsa sorun göstergenin kendisinde de olabilir. Bu durumda tahmine dayalı su eklemek yerine servise ölçtürmek daha doğrudur.

Soğuk tesisatta hangi değer normal sayılır

Birçok duvar tipi kombide, sistem soğukken çalışma basıncı genellikle 1 ile 1,5 bar arasında tutulur. Ancak bağlayıcı olan cihazınızın kılavuzudur; çok katlı geniş tesisatlarda ya da bazı modellerde önerilen değer farklı olabilir.

Kalorifer çalışırken basıncın 0,3 ila 0,5 bar kadar yükselmesi olağandır. Endişe verici olan, ibrenin 1 barın belirgin biçimde altına inmesi ya da 3 bara yaklaşmasıdır. Kombilerde genellikle 3 bar civarında açılan bir emniyet ventili bulunur; basınç bu değere ulaştığında ventil fazla suyu dışarı atarak tesisatı korur. Basınç çok düştüğünde ise birçok kombi kendini kilitler ve ekranda düşük su basıncı uyarısı gösterir.

Basıncı aşağı çeken başlıca sebepler

Kapalı devre bir kalorifer tesisatı normalde su kaybetmez. Basınç tekrar tekrar düşüyorsa su bir yerden çıkıyor ya da tesisatın basınç dengesini sağlayan parçalardan biri görevini yapmıyor demektir.

Tesisatta ya da petek bağlantısında sızıntı

En yaygın sebep küçük bir kaçaktır. Petek vanalarının rakor bağlantıları, petek altındaki birleşimler, kombinin altındaki bağlantılar ve duvar içinden geçen borular kontrol edilmesi gereken yerlerdir. Damla damla bir sızıntı bile birkaç gün içinde basıncı belirgin şekilde düşürebilir. Petek altlarında, zeminde, alt kattaki tavanda su izi ya da kireç lekesi aramak sizin de yapabileceğiniz bir gözlemdir.

Genleşme tankının ön basıncı azalmış

Kombinin içinde, ısınan suyun genleşmesini karşılayan bir genleşme tankı bulunur. Tankın bir tarafında hava (ya da azot), diğer tarafında su vardır. Zamanla tanktaki hava basıncı azalırsa su ısındığında genleşmeyi karşılayamaz; basınç sıcakta hızla yükselir, emniyet ventili su atar, sistem soğuyunca da basınç eskisinden düşük kalır. Bu döngü “ısınınca fırlıyor, soğuyunca düşüyor” şeklinde kendini belli eder. Tank ön basıncının ölçülmesi ve ayarlanması servis işidir.

Emniyet ventilinden su atılıyor

Emniyet ventili basınç yükseldiğinde açılır ve suyu genellikle kombinin altındaki bir tahliye borusundan dışarı verir. Ventil yıprandıysa ya da içine tortu kaçtıysa normal basınçta da sızdırabilir. Kombinin altındaki tahliye hattının ucunda ıslaklık görüyorsanız bunu servise mutlaka söyleyin.

Eşanjörde iç kaçak

Kombili sistemlerde kalorifer suyu ile kullanım suyu, eşanjör içinde birbirine karışmadan ısı alışverişi yapar. Eşanjörde iç kaçak oluştuğunda belirtiler beklenmedik olabilir: basınç bazen düşer, bazen şebeke basıncının etkisiyle kendiliğinden yükselir. Dışarıda görünür bir damla olmadığı halde basınç oynuyorsa bu ihtimal servis tarafından değerlendirilmelidir.

Petek havası alındıktan sonraki düşüş

Peteklerden hava aldığınızda tesisattan bir miktar hava ve su çıkar, boşalan hacim basınçta düşüş olarak yansır. Bu bir arıza değildir; havayı aldıktan sonra basıncı kontrol edip gerekirse kılavuza göre tamamlamanız yeterlidir. Hava alma adımları soğuk petekler yazımızda anlatılıyor.

İbre kendiliğinden yukarı tırmanıyorsa

Basıncın düşmesi kadar, sebepsiz yükselmesi de dikkat ister. En sık iki neden vardır:

• Doldurma musluğunun kaçırması: Basınç tamamlamak için kullandığınız musluk tam kapanmamışsa ya da iç contası yıprandıysa şebeke suyu tesisata yavaş yavaş girmeye devam eder. Kombi kapalıyken ve soğukken bile basınç günler içinde artıyorsa ilk şüpheli budur. Musluğu kılavuzdaki kapalı konumda olduğundan emin olacak şekilde kontrol edebilirsiniz; kapalı olduğu halde artış sürüyorsa parçanın değişmesi gerekir.
• Genleşme tankı: Tankın havası bittiğinde basınç ısınırken hızla yükselir ve ventil su atana kadar çıkar.

Bir de basit bir sebep vardır: basıncı tamamlarken fazla su vermek. Soğukken 2 barın üzerine çıkarılan bir tesisat ısındığında 3 bara yaklaşabilir. Böyle bir durumda kendinize göre tesisattan su boşaltmaya çalışmak yerine, kılavuzunuz bir yöntem tarif etmiyorsa servise danışın.

Kılavuza göre basınç tamamlama

Basınç tamamlamak, kullanıcının yapabileceği işlerden biridir; yeter ki kılavuzdaki yöntem izlensin. Doldurma musluğunun yeri ve şekli modele göre değişir. Bazı kombilerde altta mavi ya da siyah döner bir musluk, bazılarında kombinin altındaki borulara bağlı bir vana, bazılarında ise dışarıdan takılan bir doldurma bağlantısı bulunur. Bu nedenle aşağıdaki adımları bir genel çerçeve olarak okuyun:

1. Kılavuzda doldurma musluğunun hangisi olduğunu ve önerilen basıncı bulun. Emin değilseniz hiçbir musluğu çevirmeyin.
2. Kılavuz öneriyorsa kombiyi kapatın ve sistemin soğumasını bekleyin.
3. Musluğu yavaşça açın; şebeke suyunun tesisata girdiğini hafif bir ses ve ibrenin yükselmesiyle fark edersiniz.
4. Gözünüzü göstergeden ayırmayın. Önerilen değere (çoğu modelde soğukta 1 ile 1,5 bar arası) ulaşınca musluğu kapatın.
5. Musluğun tamamen kapandığından emin olun; birkaç dakika sonra ibrenin sabit kaldığını kontrol edin.
6. Ekranda düşük basınç uyarısı varsa, kılavuzda yazıyorsa reset tuşuna bir kez basıp kombiyi yeniden çalıştırın.

Musluğu açtığınız halde ibre kıpırdamıyorsa şebeke suyu kapalı olabilir ya da musluk tıkanmış olabilir. Zorlamayın, kombinin altındaki diğer vanaları denemeyin.

Sık sık su eklemek zorunda kalıyorsanız

Bir ısıtma sezonunda bir iki kez basınç tamamlamak, özellikle hava alma sonrasında, olağan sayılabilir. Ancak her hafta ya da her gün su eklemek gerekiyorsa sistem size bir arızayı haber veriyor demektir. Sürekli taze su eklemek tesisata oksijen ve kireç taşır; bu da zamanla korozyonu, tortuyu ve eşanjördeki birikimi artırır.

Şu durumlarda servis çağırmanız gerekir:

• Basınç birkaç gün içinde tekrar düşüyorsa.
• Kombinin altında, emniyet ventili tahliyesinde ya da duvarda ıslaklık varsa.
• Basınç ısındıkça 2,5 ile 3 bar civarına çıkıyorsa.
• Kombi kapalıyken basınç kendiliğinden yükseliyorsa.
• Ekranda basınçla ilgili hata kodu tekrar tekrar beliriyorsa.

Teknisyen kaçağın yerini bulur, genleşme tankının ön basıncını ölçer, ventil ve doldurma musluğunu kontrol eder. Parça gerekiyorsa bu parça değişimi kapsamında, öncesinde size ücretiyle birlikte söylenerek yapılır. Kaçak tesisattaysa sorun kombinin değil boruların onarımıdır; bunu da yerinde arıza tespiti sırasında ayırt etmek gerekir.

Ekranınızda bir kod yazıyorsa anlamını hata kodları yazımızda nasıl araştıracağınızı anlattık. Servis talebi için iletişim sayfasındaki formu kullanabilirsiniz; basınç değerini ve ne kadar sürede düştüğünü yazmanız ön değerlendirmeyi kolaylaştırır.